خواص سبوس گندم
خواص سبوس گندم
نان سنگک یک معجون است . ( بخاطر سبوسی که در آن است )
سبوس گندم كلسترول خون را كاهش ميدهد
سبوس یکی از مواد بسیار مفید کندم است و عده ای به غلط شهرت داده
اند که سبوس در معده هضم نمی شود و باید آرد را الک کرد و آن را گرفت .
تجربیات علمی دانشمندان و غذا شناسان عکس این موضوع را ثابت کرده و حتی اخیراْ ثابت شده است که عصیر روده ها ( شیره روده ) قسمت زیادی از سلولز را حل می کند و بقیه آن به مصرف پاک کردن و جارو کردن روده به کار می رود.
درست است که سلولز سبوس تا اندازه ای دست نخورده با مدفوع خارج می شود اما این دلیل آن نیست که در قضاوت عجله کنیم و بگوییم این مواد برای انسان قابل جذب نیستند و باید خارج شوند وحتی عده ای بدون جهت این مواد را متهم سازند که در معده تولید خراش کرده و زخمهای ناسوری ایجاد می نماید .
در این اینجا حقیقت چیز دیگری است و آنچه غذاشناسان می گویند چنین است .
سلولزهایی که ما می خوریم مخصوصاْ سبوس نان تا اندازه ا ی قابل هضم نیستند و مخصوصاْ از معده دست نخورده خارج می شوند ولی این قسمتها ی هضم نشده دارای فواید دیگری هستند که از جماه آنها یکی ایجاد حرکات دودی معدی است .
این حرکات دودی ظا هراْ اثر مفید و مطبوعی نیستند ولی در حقیقت بسیار مهم و ضروری می باشند .
معده را تحریک می کنند و این تحریکات فواید زیادی دارند و سبب تقویت معده می شوند .
از طرف دیگر مشاهده می کنیم که موادی که با الک از آرد خارج می شوند از قبیل سبوس - کلوتن و نطفه دارای فواید زیادی می باشد .
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه گفت: مصرف سه قاشق مرباخوری پودر سبوس گندم در یک لیوان شیرکم چرب یا یک لیوان آب میوه قبل از صبحانه، برای مدت یک ماه فرد را علیه یبوست بیمه میکند.
دانشمندان در تحقیقات انجام شده به این نتیجه رسیده اند که پودر سبوس گندم مهمترین و قویترین فیبر مکانیکی است.
پودر سبوس گندم به دلیل اینکه دافع قاطع یبوست است به طلای گیاهی معروف شده و کوچکترین عارضه جانبی نیز ندارد.
این تحقیق برای نخستین بار در ایران توسط یک تیم در دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه انجام شده و در خارج از کشور هم به این گستردگی روی مصرف پودر سبوس گندم تحقیق صورت نگرفته است.
این تحقیق در نهمین کنگره تغذیه که شهریورماه امسال در شهر تبریز برگزار میشود پذیرفته شده و به صورت مقاله ارایه خواهد شد.
“یبوست” مادر بیماریها محسوب میشود که به گفته پزشکان یبوست حاد یا مزمن با عوارض گوناگون ناشی از متابولیسم ناقص از قبیل دیابت تیپ دو، چاقیمرضی، چربی خون بالا، تری گلیسرید، کلسترول بالا، ( لیپو پروتیینهای بدخیم)، اسید اوریک بالا، پوکی استخوان، کم حجم شدن مغز استخوان، پوسیدگی دندان و حتی لاغری مفرط را بدنبال دارد.
با خوردن پودر سبوس گندم فشار خون،اسید اوریک، کلسترول و تری گلیسرید کاهش میبابد و از ناراحیهای عصبی جلوگیری میشود.
کسانی که قصد کاهش وزن سالم را دارند میتوانند با مصرف پودر سبوس گندم در برنامه غذایی به هدف خود برسند.
یکی دیگر از فواید مهم مصرف پور سبوس گندم از بین بردن سردل سنگین است و نفخ و گاز و فشاری که در روده و معده ایجاد میشود از بین میرود و برای قطعی شدن از بین رفتن گاز و باد معده باید تربچه قرمز را همراه با پودر سبوس گندم مصرف کرد.
مصرف پودر سبوس گندم درمانگر پولیبهایی میشود که در کولن یا روده فراخ ایجاد میشود و از آن مهمتر ورم معده و ورم روده را درمان میکند.
مصرف مداوم پودر سبوس گندم باعث میشود فرد علیه یبوست در دورانهای بعدی زندگی به خصوص در دورانهای بزرگسالی ایمنی نسبی پیدا کند.
آمار دقیقی از مبتلایان به یبوست مزمن در کشور دردسترس نیست اما در مدت ۱۰سالی که من با بیماران مختلف سروکار داشتهام از هر ۱۰نفر مراجعهکننده هفت نفر به یبوست مزمن مبتلا بودند.
این بیماری شامل تعویق در تخلیه مدفوع میشود و به طور طبیعی ناهار روز شنبه باید یکشنبه غروب یا حداکثر دوشنبه صبح دفع شود.
در این تحقیق گسترده که با همکاری دکتر علی عزیزی انجام شد اثرات فیبر غذایی و تاثیر آن بر متابولیسم (سوخت وسازبدن) و سلامت فرد مورد بررسی قرار گرفت.
در این تحقیق اثر دو نوع فیبر غذایی کم مصرف (پودر سبوس گندم) و پر مصرف (سبزیجات تازه) بر یبوست و کیفیت فیزیکی و شیمیایی مدفوع مورد بررسی قرار گرفت.
فیبرهای غذایی به دودسته مکانیکی و ژلهای (اسفنجی) تقسیم بندی شده اند و فیبرهای مکانیکی از طریق یک مکانیسم عصبی شیمیایی باعث بهبود رنگ و بو در مدفوع شده، حجم آن را زمان دفع افزایش داده و بافت مدفوع را آبدار و پوک مینماید تا در زمان دفع فشار ایجاد نشود.
یکبار دفع صبح و یکبار دفع غروب حالت نرمال دفع در انسان سالم محسوب میشود.
فیبرهای مکانیکی غذایی علاوه بر بهبود خصوصیات مذکور، نظم در دفع، تخلیه روده فراخ و جلوگیری از اثرات فعل و انفعالات سوء میکروبی در روده فراخ بر روی مواد دفعی را بدنبال دارد.
اثرات بهبودی و نظم در دفع، بهبود سلامت کلی در فرد را در پی دارد و از جمله پوست بدن مخصوصا پوست چهره پاک و شاداب شده، فرد احساس سبکی میکند و حالت تعادل روانی برای وی ایجاد میشود.
ذرت پخته، زرشک، دانه انار و میوه خرمالو به عنوان سایر فیبرهای مکانیکی مفید و قوی است و میوه و سبزیجات بر خلاف اعتقاد عمومی از انواع فیبرهای ضعیف محسوب میشوند.
میوه زمانی قدرت و کارایی فیبریک پیدا میکند که با پوست مصرف شود و بهترین میوه در این چارچوب نیز گلابی با پوست، سیب با پوست و خیار با پوست است.
نوع دیگر فیبرها، فیبرهای ژلهای یا اسفنجی است که دارای ۳۰تا ۴۰درصد اثرات دفعی مشابه فیبر مکانیکی میباشد اما کاراصلی آنها در بدن شامل کاهش متابولیستهای سمی خون ( کلسترول ، تری گلیسرید، قند، اسیدهای صفراوی ) است.
پرقدرتترین این نوع فیبرها توت خشک، انجیرخشک، برگ قیسی و سایر خشکبار مانند آلو بخارا و برگه زردآلو میباشد.
اساس تحقیق انجام شده هر فرد باید قادر باشد به زمان نرمال دفع مدفوع از مصرف غذا تا زمان دفع پی ببرد ، برای این مسئله نیاز به مصرف مواد “مارکر” یا نشانگر است که بهترین مواد نشانگر نیز به ترتیب اولویت ذرت و زرشک پخته و پوست گوجه فرنگی کبابی است.
این مواد غذایی، فیبرهای مکانیکی پرقدرتی محسوب میشوند و اگر ذرت پخته همراه با ناهار روز شنبه مصرف شود تعدادی از دانههای ذرت بر اساس دفع نرمال مدفوع ازنظر زمانی باید در مدفوع یکشنبه غروب یا حداکثر در مدفوع دوشنبه صبح مشاهده شود.
در غیر این صورت فرد دچار یبوست و اختلالات متابولیک ناشی از آن میباشد، بنابر این هموطنان عزیز بایستی به مصرف فیبرهای غذایی به صورت حداقل یک وعده در روز توجه کنند.
فیبرهای غذایی عنصر حیاتی غذایی ( پروتیین، چربی، کربو هیدرات، مینرال، ویتامین و آب ) محسوب نمیشود اما اثر آن در سلامت فرد بی نظیر و بیهمتا است.
فیبر غذایی مادهای بهشتی است که سلامت جهاز هاضمه فرد را تضمین می کند و اختلالات هاضمه از قبیل ورم معده، ورم روده و روده تحریک پذیر که اساسا درمان دارویی ندارد را به راحتی درمان میکند.
براساس قانون اول تغذیه ، رعایت اعتدال غذایی از واجبات است و مصرف فیبر غذایی و نشاسته ( ماکارونی ، سیب زمینی و نان برشته) ، برای دستیابی به تغذیهای نرمال، سالم و بدون عارضه توصیه میشود.
فیبر غذایی، حجم مواد دفعی در روده فراخ را زیاد میکند و از طریق یک مکانیزم شیمیایی عصبی موجب رفع معضل یبوست میشود.
اگر فیبر غذایی مصرف نشود معمولا دفع ۱۰۰یا ۱۵۰گرمی مدفوع هر بار به زحمت خواهد بود در حالیکه بامصرف فیبر غذایی (فیبرهای مکانیکی) میزان دفع مدفوع تا یک کیلوگرم افزایش پیدا میکند و هرچه که روده فراخ از مواد دفعی پاک شود، سلامت روانی و فیزیکی شخص بیشتر تامین میشود.
با مصرف غذای سالم و داشتن یک الگوی غذایی سالم، گازهایی از قبیل CO2، H2و CH4از طریق باکتریهای موجود در روده فراخ تولید میشود که این گازها معمولا بدون بو است و نشانه سلامت بدن و سلامت عادت غذایی فرد است.
مصرف چربی و پروتیینهای حیوانی باعث ایجاد مواد شیمیایی رادیکالی در روده فراخ توسط باکتریها میشود که گاز بدبویی را تولید می کند.
فرد سالم و دارای عادت غذایی مرتب و خوب ، همیشه دارای متابولیسم صحیح و سالم میباشد که بازتاب آن بیبو شدن مدفوع در زمان تخلیه است.
بوی بد موفوع نشانه بیمار بودن متابولیسم فرد است که باید نسبت به این مساله حساس بود زیرا منشا بسیاری از بیماریها بخصوص سرطان روده فراخ از همین نکته به ظاهر ساده نشات میگیرد.
رنگ سالم مدفوع قهوهای نه چندان تیره و نه چندان روشن است و هر گونه تغییری در رنگ مدفوع نشان از یک نوع اختلال متابولیک دارد به این ترتیب اگر مدفوع زمان تخلیه به رنگ زرد روشن کف آلود تغییر یابد نشان بالا بودن “چربی خون” است.
اگر کبد نیز دچار کم کاری و نارسایی نهفته باشد بازتاب آن در رنگ مدفوع جلوه مییابد و رنگ آن یا تیره و یا کم رنگ میشود.
در تحقیقات اخیر خود به این یافته دست پیدا کردیم که در افرادی که اسید اوریک خون افزایش مییابد، مدفوع آنها زمان تخلیه رنگ نارنجی براق یا متالیک به خود میگیرد.
رنگ موجود در غذا تغییرات رنگی در مدفوع ایجاد میکند که این تغییرات ناپایدار است و با قطع مصرف یک نوع غذا، تغییر رنگ مدفوع نیز متوقف میشود در حالیکه تغییر رنگ ناشی از اختلال متابولیسم پایدار است .
خواص سبوس گندم
سبوس گندم داروی شفا بخش یبوست است و مطلقا هیچ ماده یا دارویی در
این مورد رقیب سبوس گندم نیست. سبوس گندم باعث میشود مدفوع نرم و سنگین
شده و بسرعت دفع شود و سلامت روده بزرگ را تضمین میکند. اگر هر روز حدود
سهچهارم ظرفیت یک لیوان متوسط سبوس متراکم کارخانجات آرد سازی خورده شود،
دفع آسانتر صورت میگیرد.
در حال حاضر، در تعدادی از کلینیکها و
آسایشگاهها و بیمارستانها، داروهای ملین را کنار گذاشتهاند و سبوس گندم
را جانشین آن کردهاند. در یک آزمایش در بیمارستان عمومی برایتون، پزشکان
بیمارستان، برای پسران و بیماران مبتلا به یبوست مزمن، روزانه 15 گرم سبوس
گندم به غذای آنها که شامل سیبزمینی، سوپ، غلات و سایر انواع غذاها میشد،
اضافه کردند. این آزمایش بخصوص در مورد مردان آثار مفیدی داشت. همینطور
در یک آسایشگاه در نیوجرسی، مصرف حدود 15 گرم سبوس گندم مخلوط با آرد جو
دوسر در روز، یبوست مزمن بیماران را تا حدود 60 درصد درمان کرده است.
البته
سبوس به علت داشتن مقدار زیادی سلولز، دیر هضم است و خوردن نان سبوسدار
سنگین است و ترشی معده را زیاد میکند و در صورت وجود زخم یا حالت سرطانی،
باعث درد دستگاه هاضمه و خونریزی رودهها میشود و اشخاص مبتلا به ترشی
معده نباید نان سبوسدار بخورند.
بر اساس آنچه در کتب طب سنتی آمده،
سبوس نرمکننده و خنککننده است. دم کرده 50 گرم سبوس در یک لیتر آبجوش
برای رفع سرفه و زکام و کاهش حرارت تب مفید است. مصرف دمکرده سبوس با کمی
عسل ملین است و یبوستهای ناشی از نارسایی کبد را رفع میکند و باعث دفع
سنگهای صفراوی میشود.
****************************
سبوس گندم يك كربوهيدرات مركب و با ارزش است. انجمن ديابت آمريكا مصرف كربوهيدراتهاي مركب به جاي قندهاي ساده اي چون شكر و ديگر مواد نشاسته اي را توصيه مي كند.
تنظيم كننده ي قند خون و انسولين
بدن انسان در يك فرايند سريع و راحت كربوهيدراتهاي ساده را هضم كرده و قند
آن را وارد جريان خون مي كند و همين باعث مي شود تا لوزالمعده سريعا در
توليد انسولين واكنش نشان دهد. اما هضم كربوهيدراتهاي مركب به زمان بيشتري
نياز دارند و همين باعث مي شود تا ميزان قند خون به تدريج تغيير كند و
لوزالمعده فرصت بيشتري براي تنظيم آن داشته باشد.
ضد سرطان
سبوس گندم حاوي سلنيوم معدني است كه خاصيت آن در مبارزه با سرطان مورد تاييد قرار گرفته است.
چه چيز بايد خورده شود؟
سبوس گندم را در گونه هاي متعدد غذاها مانند انواع كيك ها و غلات صبحانه
بيابيد. متخصصان تغذيه روزانه 6 تا 12 وعده را توصيه م يكنند. هر وعده
برابر 30 گرم غلات صبحانه نصف فنجان برنج پخته شده و يا يك تكه نان سبوس
دار گندم مي باشد. مي توانيد سبوس گندم را به دستور پخت خوراكهاي ديگر از
پنكيك تا نان ذرتي نيز اضافه كنيد.
گردآوری : پایگاه اینترنتی پرشین وی
*******************************************************************************
فواید مصرف سبوس برای بدن
نان قهوه ای ، نانی است که از آرد دانه های سبوس دار گندم تولید شده و نان سفید، نانی است که از آرد بدون سبوس تولید شده و پوسته ی گندم (سبوس) آن حذف شده است.
بسیاری از پزشکان تا اوایل دهه ی سی قرن بیستم سبوس را یک ماده ی زاید و اضافی که موجب خراش روده ی بزرگ (کولون) می شد ، به حساب می آوردند. اما با پژوهش های جدید دو دهه ی گذشته فواید فراوان نان سبوس دار اثبات شد و سبوس به عنوان یک داروی موثر طبی برای بیمارانی که همیشه از مسئله ی یبوست یا اختلالات روده ی بزرگ رنج می برند، شناخته شد.
این ماده ی موثر حیاتی هم اکنون در داروخانه های ایالات متحده و سراسر اروپا در فروشگاه های مواد غذایی کشورهای پیشرفته به صورت بسته بندی های شکیل عرضه می گردد.
کشفیات جدید علمی در خصوص فواید سبوس
هم اکنون پزشکان اتفاق نظر دارند که سبوس مهم ترین راه درمان طبیعی یبوست به شمار می رود . جلوگیری از یبوست نیز از بروز بواسیر ، التهاب دیورتیکول (کیسه ای مدوربه اشکال و اندازه های مختلف است که در جدار داخلی روده ایجاد می شود)، سرطان کولون، شقاق، فیستول، شکاف بافت معده و عفونت های دستگاه گوارش (که غالباً در میان افراد مسن مشاهده می گردد) پیشگیری می کند.
بر اساس پژوهش های مختلف ، سبوس غنی ترین منبع غذایی فیبر و الیاف گیاهی محسوب می شود. این فیبر و الیاف را که بیشتر مواد سلولزی و همی سلولزی می باشد، اکثر مردم می شناسند و می دانند که مصرف آن موجب افزایش حجم مدفوع می گردد. افزایش حجم مدفوع عامل اساسی مبارزه با یبوست و بیماری کولون و پیدایش سرطان کولون می باشد.
البته باید گفت که فیبرهای گیاهی به دو نوع محلول و نامحلول تقسیم می شوند. سبوس گندم جزء فیبرهای غذایی نامحلول است که در جلوگیری از یبوست و سایر بیماری های روده بزرگ تاثیر زیادی دارند.
سبوس جو و برنج جزء فیبرهای محلول می باشند که اثر زیادی در کاهش کلسترول خون دارند.
سبوس، ملین و مسهل قوی ( ضد یبوست )
یکی از پژوهشگران علوم تغذیه و فیزیولوژی دستگاه گوارش به نام جین کاربر می گوید : "در تنظیم سیستم گوارشی و رفع یبوست هیچ ماده ای با قدرت سبوس برابری نمی کند. سبوس موجب رانش مدفوع در طول لوله های روده ی کوچک و بزرگ شده و در عین حال تاثیر فراوانی بر حرکات موجی شکل روده ها دارد".
علاوه بر آن یبوست باعث جذب سموم مدفوع و ورود آنها به خون شده و خون را کثیف و غلیظ می سازد. پیداست که خون آلوده محیط مناسبی برای تغذیه ی سلول ها و نیز گلبول های سفید و قرمز نبوده و سبب تیرگی رنگ رخسار و رسوب مواد سمی در انتهای مفاصل و درد و التهاب آنها در نواحی کمر و پا می گردد. به ویژه اگر همراه با اوره و اسید اوریک بالا ناشی از مصرف زیاد مواد پروتئینی مانند گوشت های قرمز باشد ، این اثرات تشدید می شود.
یبوست بر سیستم عصبی و روابط و رفتار افراد نیز اثر می گذارد و موجب بروز عصبانیت ، پرخاشگری ، افسردگی ، تنش های روانی، خستگی های مفرط، کوفتگی بدنی، بی حوصلگی، کسالت و سرانجام پیری زودرس در اثر رادیکال های آزاد می گردد.
فیبرهای گیاهی به دو نوع محلول و نامحلول تقسیم می شوند. سبوس گندم جزء فیبرهای غذایی نامحلول است که در جلوگیری از یبوست و سایر بیماری های روده بزرگ تاثیر زیادی دارند.سبوس جو و برنج جزء فیبرهای محلول می باشند که اثر زیادی در کاهش کلسترول خون دارند.
توصیه می شود هنگام مصرف سبوس ، از نوشیدن مایعات به ویژه آب ، آب میوه ها و نیز مصرف روغن زیتون غافل نشوید. این مواد به اثر بخشی سبوس در حفظ سلامتی بدن کمک می کنند.
گروهی از پژوهشگران انگلیسی به سرپرستی "کومانگ" از دانشگاه کمبریج انگلیس، اقدام به مقایسه ی اثر سبوس و اثرات هویج ، کلم و سیب در تنظیم حرکات دودی شکل روده در میان 19 هزار فرد سالم و طبیعی نمودند و به این نتیجه رسیدند که اگر چه سبزیجات و میوه اثرات ملین خوبی در روده های انسان دارند، اما میزان این اثر هرگز به پای تاثیر سبوس بر روده ها نمی رسد.
پژوهشگران دانشگاه کمبریج به این نتیجه رسیدند که مصرف روزانه ی 50 گرم سبوس، وزن مدفوع و سهولت خروج آن از روده ها را دو برابر می کند.
برای دستیابی به چنین اثری باید 5 فنجان هویج یا کلم پخته یا 11عدد سیب خورده شود تا اثر 50 گرم سبوس را در بدن داشته باشد.
در طی پژوهشی دیگر روشن شده که مصرف روزانه 15 گرم سبوس به اضافه ی مصرف انواع غذاهایی مانند دانه های گیاهی، شیر یا سیب زمینی منجر به درمان 60 درصد از مبتلایان به یبوست گردیده است.
فیبر و الیاف گیاهی سبوس عامل باز دارنده ی سرطان کولون
پژوهش های جدید نشان می دهد که مصرف سبوس و نان سبوس دار احتمال پیدایش سرطان کولون و راست روده را کاهش می دهد.
سبوس موجب تخمیر و آزاد سازی ترکیبات ناشی از سوخت و ساز بدن در کولون می گردد و همین پدیده یعنی پیدایش ترکیبات ناشی از فعل و انفعالات متابولیسم، عامل باز دارنده در پیدایش سرطان روده ها و مانع حدوث بیماری های دستگاه گوارش است.
آیا زیاده روی در مصرف سبوس مجاز است؟
همان گونه که کاهش یا عدم مصرف سبوس برای عملکرد سیستم گوارشی مناسب نیست، افراط و زیاده روی در مصرف سبوس نیز عارضه به وجود می آورد. بنابراین توجه به نکات زیر ضروری است :
- زیاده روی در مصرف سبوس ممکن است ایجاد اسهال نماید.
- زیاده روی در مصرف سبوس منجر به انسداد روده و التهاب دیورتیکول روده می شود.
- توصیه می شود پس از مصرف سبوس، مایعات و آب فراوانی نیز مورد مصرف قرار گیرد.
پس رعایت اعتدال و میانه روی در مصرف هر نوع ماده غذایی ( هر چند که مفید باشد ) لازم و ضروری است.
منبع : سلامتی و تغذیه
